در صورت فلكي جوزا 2 ستاره غالب يعني كاستور و پولوكس وجود دارد كه فرزندان لدا و زئوس و برادران هلن تروا هستند. بخشي از دايرة البروج در آسمان زمستاني متعلق به صورت فلكي آشناي جوزا است.

آلفاي آن به نام كاستور دومين ستاره درخشان جوزا است. با چشم غير مسلح اين كوكب آسماني به صورت منفرد به نظر مي رسد ، اما در واقع اين يك مجموعه شش تايي است. در تلسكوپ به صورت 2 ستاره مجزا با قدرهاي 2 و 3 و يك همدم قدر نهم ديده ميشوند. هر يك از اين 3 ستاره خود به تنهايي يك جفتي هستند.اين مجموعه به فاصله 46 سال نوري از زمين است. ستاره بتاي جوزا درخشان ترين ستاره جوزا محسوب مي شود با قدر 1.1 و فاصله 36 سال نوري است.

NGC2168 يك خوشه باز روشن با قدر 5 و فاصله 2800 سال نوري است. اين خوشه شامل 120 ستاره در وسعتي به قطر 40 دقيقه قوسي است كه در نزديكي لبه غربي جوزا قرار دارد.

زمان رسيدن به نصف النهار: 1 اسفند                  مساحت:514 درجه مربع

جزئيات بي نظير چرخش سهمگين ماده به سمت پائين مري يك سياه چاله غول آسا توسط تلسكوپ VLT رصد شده است.

▲ نور درخشان واقع در مركز توسط يك سياهچاله غول آسا كه مشغول بلعيدن محيط اطراف خود مي باشد ايجاد مي شود.  NASA

كهكشان  (NGC 1097) در حدود 45 ميليون سال نوري از زمين فاصله دارد كه در مركز با نور نسبتا درخشاني نورافشاني مي كند. گمان مي رود كه اين نور سياهچاله اي است كه گاز و ستاره هاي مجاور را مي بلعد. اما تابش خيره كننده اين نور باعث شده كه جزئيات اين فعل و انفعالات در تصاوير ديده نشوند.اخترشناسان اكنون يكي از چهار تلسكوپ 8 متري VLT را مورد استفاده قرار داده اند تا از مواد در حال چرخش به سوي مركز اين كهكشان به روش نزديك به فرو قرمز (near-infrared) تصوير برداري كنند.آنها با پوشاندن نور درخشان اطراف سياهچاله با استفاده از روش تنظيم اپتيكي(adaptive optics) و سپس تصوير برداري از بازوهاي دوار موفق به رصد اين پديده شده اند. روش تنظيم اپتيكي براي برطرف كردن تاثير مات كننده اتمسفر زمين در تصاوير بكار مي رود.آلمودنا پريتو (Almudena Prieto) از موسسه ماكس پلانك فيزيك هسته اي هايدلبرگ آلمان كه مسئول اين تحقيق مي باشد مي گويد" احتمالا اين اولين باري است كه تصوير كاملي از پروسه انتقال ماده از بخش اصلي كهكشان به سمت انتهاي هسته گرفته شده است".

 بازوهاي دوار ستاره ها و گاز به صورت خطهاي تاريك در اين تصوير فروسرخ از مركز كهكشان NGC 1097 ديده مي شوند.بيش از 300 منطقه كه در آنها ستاره ها شكل مي گيرند در سرتاسر حلقه گاز و غباري كه در اين تصوير از مزكر كهكشان NGC ديده مي شود پراكنده مي باشند. نور درخشان واقع در مركز توسط يك سياهچاله غول آسا كه مشغول بلعيدن محيط اطراف خود مي باشد ايجاد مي شود. اختر شناسان از بازوهاي حلزوني شكل كم نوري از ماده (به رنگ قرمز) در مركز كهكشان NGC 1097تصويربرداري كرده اند.

منبع:parssky.com

ابر کامپیوترهای پیشرفته برنامه ی فوق العاده ای برای شبیه سازی جت های انرژی که از سیاهچاله ها فوران می کنند را دارا هستند . بیشتر این اجرام عجیب ترین و قدرتمندترین اجسام در جهان هستند .

لکه ی بزرگ خورشید در این موقع از فعالیت های خوشید یعنی در زمان افول و افت این فعالیت ها اختر شناسان را به شگفتی انداخته است.

 منظومه ی شمسی هم اکنون زمان فعالیت 11 ساله اوج خود را به پایان رسانده است و روند نزولی به خود گرفته است. اما گاهی اوقات ستارگان رفتار های انجام می دهند که همه را غافل گیر می کند و باعث شگفتی همگان می شود.

به تازگی لکه ای بزرگ و قوی بر سطح خورشید نقش بسته است و به دلیل آن 7 فوران شدید خورشیدی به وجود آمده است  که ذره های خورشیدی حاصل از انفجار که به محیط اطراف زمین رسیده اند مشکلاتی را در ارتباطات رادیویی سبب شده است در عین حال جلوه ی زیبایی به آسمان شب ساکنان عزض های بسیارشمالی یا جنوبی بخشیده است. ظهور شفق های قطبی که این شبها شانس دیدنش برای ساکنان عرض های پایین تر وجود دارد و هر چه به عرض های بالا تر می رویم امکان دیدنش کمتر می شود.

گروه لکه ای که هم اکنون بر قرص زیبا و درخشان خورشید خود نمایی می کنند به قدری بزرگ هستند که با چشم غیر مسلح و با فیلتری مناسب رصد خورشید قابل رویت می باشند.نکته ی جالبی که در باره ی این گروه لکه وجود دارد پایداری بیش از اندازه ی آن است. این گروه لکه که به نام علمی 10789 شناخته می شوند حدود یک ماه پیش ظاهر شدند و بعد از اینکه به خاطر گردش خرشید از دید زمین پنهان شدند اکنون دوباره ظاهر گشته اند و تغییرآن چنانی در اندازه شان دیده نمی شود در حالی که تعداد معدودی لکه وجود دارند که بعد از یک گردش کامل خورشید هنوز پایدار بماند.

 هستند. کمی نیز به بررسی Xاما نکته ی بسیار جالب در مورد این منطقه ی فعال از خورشید آزاد شدن 7 درخش از رده ی  درخش های خورشیدی و رده بندی آن ها بپردازیم:

 درخش های خورشیدی زمانی اتفاق می افتند که انرژی بسیار زیادی در گره های مغناطیسی خورشید که معمولا" اطراف لکه های خورشید هستند آزاد می شود. این رها شدن انرژی بسته به مقدار انرژی در طیف های مختلف از رادیویی گرفته تا Xطیف    و گاما آشکار می شوند.

خورشید شناسان این درخش ها را با توجه به روشنایی آنها در طول موج 1 تا 8 انگستروم به سه دسته تقسیم می کنند(به که انفجار های اخیر در شدید ترین نوع از لحاظ انرژی بوده است..C,M,Xترتیب شدت) رده ی

منبع:سایت نجوم اماتوری ایران

سالروز بزرگداشت حافظ گرامي باد

من چه گويم كه ترا نازكي طبع لطيف              تا به حدي است كه آهسته دعا نتوان كرد

دامن دوست به صد خون دل افتاذ به دست        به فسوسي كه كند خصم رها نتوان كرد

ثور يكي از صورتهاي فلكي شناخته شده اوليه است كه چهره يك گاو نر را كه نمادي براي قدرت و باروري در اساطير بسياري از تمدن ها است، نشان ميدهد.اين مكان، منزلگاه خوشه هاي ستاره پروين و قلايص در محدوده دايرةالبروج است و به همين لحاظ ثور ،براي علاقه مندان به ستاره شناسي مجموعه بسيار جالب است.

آلفاي ثور يعني "دبران"كه در عربي به مفهوم تعقيب كننده است، چشم گاو را نشان مي دهد و به نظر ميرسد كه متعلق به خوشه قلايص باشد ، اما در حقيقت چنين نيست و ارتباطي با آن ندارد.اين ستاره با قدر 0.9 به فاصله 60 سال نوري با زمين است.ستاره دبران به اندازه كافي روشن است كه بتواند رنگ نارنجي-قرمز خود را به ما نشان دهد.

گروه 200 ستارهاي قلايص در وسعتي به طول 6 درجه و فاصله 140 سال نوري از زمين قرار گرفته و به شكل حرف (v) ، صورت فلكي ثور را ميسازد كه با چشم غير مسلح قابل مشاهده است.خوشه پروين(M45) ، يا هفت خواهران اساطير يوناني ، در واقع يك خوشه باز نسبتا جوان متشكل از صدها ستاره در سطحي كه 2 درجه را ميپوشاند، در فاصله 4.5 سال نوري از ما قرار گرفته است.در يكي از شاخهاي گاو،مشهورترين باقي مانده يك ابرنواختر،معروف به "سحابي خرچنگي" قرار گرفته كه داراي قدر 8 ميباشد.

زمان رسيدن به نصف النهار:25 دي               مساحت:797 درجه مربع

پنجشنبه ( 6october)-14 مهر:سياره زهره كه هنگام غروب هلال در زمان مغرب رويت ميشود.

جمعه ( october 7 )-15 مهر: هلال ماه در كنار ستاره antares نورافشاني ميكند.

شنبه 8 october) )-16 مهر: altair (α-عقاب)روشنترين ستارهاي است كه به هنگام غروب مشاهده ميشود. كه با همراهي كمرنگ ستاره tarazed  (γ-عقاب)به اندازه 1 انگشت بالاتر ديده مي شوند.اين 2 با فاصلهاي حدود 17 و 325 سال نوري از زمين هستند.

مريخ با قدر 1.7 در مرز بين 2 صورت فلكي حمل وثور اندكي بعد از غروب در افق شرقي به رنگ نارنجي ديده ميشود.

مشتري  در غروب آفتاب پنهان شده است.

زحلبا قدر حدود 0.4 در صورت فلكي سرطان در ساعات اوليه صبح در كنار castor  و  pollux ديده مي شود.

اورانوس و نپتون  با قدر خدود 5.7 و 7.8 در صورتهاي فلكي دلو و جدي در طول عصر قرار دارند.

منبع:www.sky & telescope.com

اگر يادتون باشه قرار بود بعد از بررسي شكل چند صورت فلكي به شناخت بيشتر آنها بپردازيم.از امروز هر هفته شما رو با يك صورت فلكي آشنا ميكنيم و اگر خواستار اطلاعات بيشتري در اين زمينه بوديد حتما بپرسيد...

صورت فلكي حمل:

حمل دومين صورت فلكي از نظر كوچكي در دايرةالبروج است كه فقط داراي 3 ستاره اصلي مي باشد . اين صورت فلكي پيوندي با افسانه و اساطير باستاني دارد . يكي از مدارك تاريخي اين است كه مبناي آغاز بهار موقعي بوده كه خورشيد در اين صورت فلكي استقرار داشته است . البته به غلت پديده حركت تقديمي زمين ، در زمان حال ، خورشيد در لحظه اعتدال بهاري در صورت فلكي مجاور آن يعني حوت است .

ستاره آلفاي اين صورت به نام حمل(بره) است كه در زبان عربي و فرسي اين نام براي كل مجموعه به كار برده مي شود . اين ستاره داراي قدر 2 ، به فاصله 78 سال نوري تا زمين است .

در محدوده اين صورت فلكي هيچگونه جرم قابل توجهي ديده نميشود.

رسيدن به نصف النهار: 19 آذر

مساحت:441 درجه مربع

هنوز مدت زیادی از کشف بزرگترین جرم کمربند کویپر نمی گذرد که اختر شناسان موفق به کشف قمر آن شدند.

مایکل براون کاشف سیاره دهم و همکارانش در 10 سپتامبر با استفاده از تلسکوپ کک 2 موفق شدند جرمی را پیدا کنند که به دور 2003 UB313 می چرخد اما هنوز موفق به کشف مدار آن نشدند .تلسکوپ فضایی هابل قرار است در نوامبر و دسامبر امسال در اختیار این تیم  قرار بگیرد تا مدار و فاصله این قمر از سیاره دهم تعیین شود . براون امیدوار است تا ژانویه سال آینده  تمامی فاکتور های اساسی مربوط به این قمر را پیدا کند. این قمر 100 برابر از کمنور تر از 2003 UB313 می باشد و در قدر 24 می درخشد دانشمندان احتمال می دهند ایم قمر 270 کیلومتر قطر داشته باشد .این قمر می تواند کمک زیادی در محاسبه جرم سیاره دهم به اختر شناسان بکند.

مشاهدات جدید فروافتادن نور و دیگر اجرام را در سیاهچاله و چگونگی به دست آوردن جرم آن را شرح می دهد .

سیاهچاله ها یک سؤ شهرت برای مکیدن تمام اجرام حتی همسایه های کیهانی خود دارد . با این همه نیروی گرانش هولناک آن مصمم است تا از فاصله های مختلف جرم جذب کند . اگر خورشید ناگهان در یک سیاهچاله فرو ریزد زمین تمایل دارد مدار خود را حفظ کند ، زیرا ما تمایل نداریم در سیاهچاله فروافتیم . ما می خواهیم سالی آرام با ٣٦۵ روز داشته باشیم ؛ هر چند که سرد هم باشد .

هنوز دانشمندان به درستي نمی دانند که ماده چطور در یک دیسک پیوسته و افزایشی به دور سیاهچاله به گردش در می آید و ناگهان به داخل فضایی که به نظر تهی می آید شیرجه می زند . این دیسک مانند سیاره ای به دور ستاره ای می ماند .

ماده دیسک پیوسته و افزایشی سیاهچاله را دور می زند تا در تکانه ای زاویه ای ناپدید شود . آیا ماده ای که به درون سیاهچاله هل داده می شود در جایی از سیاهچاله محصور است ؟ آیا گشتاور میدان مغناطیسی یا فشار تشعشعی یک بیثباتیو نا پایداری خلق می کند که دلیش چرخش ماده درونی است ؟

 صرفنظر از اندازه آن ؛ سیاهچاله دیسک پیوسته و افزایشی را به آسانی به دست می آورد . سیاهچاله های فوق العاده بزرگ در وعده های غذایی خود می توانند ضیافتی با شکوه از گاز های میان ستاره ای داشته باشند . اکثر این سیاهچاله ها در هسته کهکشان ها جای دارند .

سیاهچاله های کوچک فرمی از این اجرام هستند که از فروختن ستاره هایی به وجود می آیند که اغلب متعلق به سیستم های دوتایی هستند . وقتی که یکی از ستاره های این سیستم به سیاهچاله تبدیل می شود ستاره ی همدم هر از چند گاهی مقداری از گازهای خود را برای رسیدن به سیاهچاله پرتاب می کند . وقتی که گازها به سیاهچاله می رسند در اثر بی نظمی اتم ها با یکدیگر تصادم می کنند . در این هنگام ماده ای که حالت پلاسما دارد به دور سیاهچاله به گردش در می آید و شتابی بیشتر از ١٠٪ سرعت نور می گیرد و به طور روشن و درخشان در می آید زیرا بر افروخته شده و در بسیاری از باندهای موج ظاهر می گردد به خصوص در طول موج پرتو ایکس .

گازی که ورم کرده در چرخش دیسک به پرتو افشانی می پردازد و ماده جدید از جهات مختلف وارد دیسک می شود . در این شرایط ماده هیچ گاه نمی تواند به صورت منظم و خوب رفتار کند . این چیزی است ایَن جرج از مؤسسه UMBC  گفت . آلن مارستر از دانشگاه بستون به ما می گوید که مکنده ماده در فاصله های زمانی منظم ماده را می مکد . در حدود هر ١٠ ماه .

وقتی که مارستر در حال جستجو دیسک مفقود شده در کهشان 3C120 بود جت هایی را مشاهده کرد عمود برای حالت دیسک به بیرون پرت شدند . این دیسک ناپدید شده دوباره در مدت ١٠  ماه به آرامی پر خواهد شد . تا زمانی که چیزی مدار دیسک پیوسته را بر هم زند و تمام اجرام جذب شده دوباره بر افروخته شوند و اثر دمیدن مکنده دوباره آغاز شود .

اما علت این برافروخته شدن چه بود ؟ چند سال پیش دانشمندان فرایند یکسان را در  نزدیکی  سیستم  سیاهچاله ای  ،  اختری  که  آن  را GRS 1915 + 105  می خوانیم کشف کردند .  وقتی ماده کافی از ستاره ی ندیم به دیسک اضافه شد ، د این زمان علت درون دیسک که اجرام موقتی در روی افق بودند فعال شدند .

سیاهچاله های فوق العاده بزرگ به تنهایی وجود ندارند و منابع پابرجا برای تأمین نظم هستند .

جان هالی از دانشگاه ویرجینیا سیستم های کامپیوتری را برای ظاهر سازی دیسک های ناپایدار در سیستم های مختلف سیاهچاله ای توسعه داده است . او پیشنهاد می دهد که سیستم های بزرگ که دارای حرارت نایدار هستند منجر به نظم می شوند . دیسک های عظیم الجثه دهانه ی خوبی در بالای سالهای نوری هستند که باعث تغییرهای بسیاری در چگالی و دما از بیرون به درون لبه ها هستند .

جین ترنر از UMBC  به همراه جرج و چندین نفر دیگر این امکان را دارند تا اولین منابه دیسک های ناپدار را کشف کنند : شکستن میدان مغناطیسی در شعاع های خاص همواره از افق رویداد در سیاهچاله ها .

در ماه ژوئن او نتایج مشاهدات دوگانه تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا از ناسا و ماهواره XMM- Newton از اسا را در مورد سیاهچاله های فوق العاده بزرگ منتشر کرد . علت محتمل روشنایی ها شکسته شدن میدان مغناطیسی سیاهچاله است . با شکسته شدن فشار دیسک نقطه داغ و موج دار آفریده می شود که شاید در آخر یک آشفتگی در امواج جذر و مدی دیسک ایجاد کند که ماده را به داخل سیاهچاله می فرسد

منبع:parssky.com

تلسکوپ فضایی هابل به وسیله دوربین پیشرفته پیمایشگر خود تصویر جدیدی از سحابی بومرنگ گرفته است .

عامل این بازتاب می تواند گاز و غباری باشد که تقریبا" با هم متناسب هستند . این ها می توانند ماده تراوش شده از ستاره مرکزی آن باشد . مراحل بیرون ریزی ستاره ی مرکزی واقع در سحابی بومرنگ همچون یک طغیان دو قطبی بوده است نام این سحابی از سازه ای متناسب با مشاهدات مشتق شده است . ( نام اصلی این سحابی واژه ای انگلیسی است که به این صورت است Boomerang   که به این معنی چوبی است که پس از پرتاب نزد پرتاب کننده باز می گردد . شاید این گونه چوب ها را در فیلم ها دیده باشید ) چشمان تیزبین هابل طرح و حالت موجی  این سحابی محصور به مرکزیت  ستاره ای را آشکار می زند هرچند که این ستاره در تصویر های گرفته شده مشخص نیست . ستاره شناسان هنوز به علت طغیان دو قطبی و بسیاری از چیزهای دیگر در سحابی های جوان همچون این سحابی مشکوک هستند . ممکن دیسکی از ماده که حرکت کندی دارد گرداگرد خط استوا ستاره واقع شده باشد . بدین وسیله انسداد حرکت سریع ماده ی فوران کننده ممکن است موجب بروز فوران قطبی شده باشد . ممکن است وجود میدان مغناطیسی عهده دار تحمیل ماده به صورت دوتکه بریده در سحابی باشد .

مشاهده طغیان دوقطبی رخ دادی است که معمولا" در ستاره های جوان اتفاق می افتد و یا در ستارگانی دیده شده است که به پایان عمرشان نزدیک است و بصورت یک غول سرخ باد کرده اند  .  یک گمان  در رابطه با بومرنگ  این است که ستاره ی غول سرخی لایه های بیرونی خود را پس می زند .

این گونه تصور می شود که هر قطعه از بومرنگ تقریبا" یک سال نوری طول داشته باشد و مجوع طول اجزای ساخته شده در این سحابی معادل نصف طول فاصله  خورشید  با  نزدیکترین  همسایه اش  باشد  . ( نزدیکترین همسایه خورشید سیستم ستاره ای آلفا – قنطورس است که حدودا" در فاصله ٤ سال نوری از آن قرار دارد ) این تصویر جدید از سحابی بومرنگ در اوایل سال ٢٠٠۵ توسط دوربین پیشرفته پیمایش هابل گرفته شده است و در آن از صافی نور مرئی برای ترکیب در صافی قطبی استفاده شده است .

کاربرد مشترک عینک آفتابی و قطبی در این است که نور پراکنده را در یک روز آفتابی که به درون چشم می رود می کاهند . فیلتر قطبی این اجازه را صادر می کند که نورهای ویژه در زاویه ی مخالف و قطبی از دوربین یابنده گذر کنند . به هم پیوستن تصویر های مختلف در زاویه های قطبی به اختر شناسان این امکان را می دهد که پراکندگی نور را در این سحابی مشاهده کنند و در زمینه آن به مطالعه بپردازند ؛ پی آمد تمام این اعمال در وسایل تلسکوپ تصویری مرکب و رنگین از این سحابی است .

سحابی بومرنگ در فاصله ۵٠٠٠ سال نوری از زمین واقع شده است و در جهت جنوب صورت فلکی قنطورس قرار دارد . اندازه گیری هایی که در سال ١٩٩۵ انجام شد نشان داد که درون این سحابی دارای دمایی است که فقط یک  درجه کلوین از صفر مطلق بالا تر است . صفر مطلق تقریبا" برابر ٤٦٠ـ درجه فارنهایت است و این نکته بدان موضوع اشاره دارد که این سحابی یکی از سردترین نقاط کیهان است .

منبع:parssky.com