تهيه و تدوين:مهندس مسعود عتيقي،مدیر انجمن نجوم آماتوري ايران

با فرا رسیدن این ماه ،خزان پاییز هم به پایان می رسد و هر چند طبیعت به خواب زمستانی می رود اما شما رصد گران مسلماً از شبهای طولانی آن فصل نیز بهره خواهید برد و علیرغم سردی هوا ، گرمی و حرارت کسب دانش و توان  در نجوم رصدی ، انرژی مضاعفی برای شما جهت تلاش بیشتر تولید خواهد کرد .پس  به سراغ آسمان آذر می رویم .

*ماه در این ماه

اولین ملاقات ماه با سیارات در برج بزغاله و در شبانگاه یکشنبه 5 آذر با سیاره نپتون خواهد بود. جدایی این دو جرم 5/4 درجه و  راهی برای یافتن این سیاره که با قدر 9/7 می درخشد می باشد.نپتون کمی بیش از30واحد نجومی از زمین فاصله دارد.اورانوس دومین جرم برای ملاقات با ماه است . ساعت20 سه شنبه 7  آذرکمترین فاصله زاویه ای ماه با این سیاره است که در قدر روشنایی 8/5 قرار دارد. مقدار جدایی 45 دقیقه قوس است . این اجرام در صورت فلکی سطل آب (دلو) همدیگر را دیدار می نمایند.ساعت 59 : 9 سه شنبه 7  آذر ،ماه در تربیع اول قرار می گیرد و سه شنبه 14 آذر ساعت 55 : 3 بامداد ماه به وضعیت بدر (ماه کامل) می رسد.

هر چند سیاره کیوان در صورت فلکی شیر، ماه را مهمان خود می کند اما این سیاره درشبهای 19 و 20 آذر تقریباً به یک فاصله از ماه دیده می شود . یکشنبه،کره ماه بالا وسمت راست سیاره و شب بعد پایین آن قرار دارد. کمترین جدایی 5/6 درجه خواهد بود .در شبانگاه 20 آذر ستاره قلب الاسد با روشنایی3/1 در نزدیکی کیوان (بالا و سمت راست )در فاصله زاویه ای تقریباً 5/1 درجه ای آن قرار دارد. این سیاره در فاصله 8/8 واحد نجومی و قدر 4/0 است . ساعت 02 : 18 سه شنبه 21 آذر ماه در وضعیت تربیع آخر خواهد بود. چهارشنبه 22 آذر ،ماه به اوج زمینی خود در فاصله km 404418 می رسد . جلوه زیبایی از همنشینی هلال صبحگاهی ذیقعده با ستاره ابرغول سرخ قلب العقرب و خوشه کروی 4M  را در بامدادسه شنبه 28 آذر شاهد خواهید بود.این همان بامدادی است که باکمان ابروی ذیقعده نیز وداع خواهید کرد. جدایی زاویه ای ماه با قلب العقرب کمتر از یک درجه و با خوشه 4M  کمتر از دو درجه در ساعت 20 : 6 صبح خواهد بود .در این بامداد صورت کژدم که میزبان سیارات برجیس و بهرام است ، با حضور ماه کمترین فاصله زاویه ای ماه با این سیارات را نیز شاهد خواهید بود.برجیس کمتر از 8 درجه و بهرام تقریباً 5 درجه با ماه جدایی دارد. سیاره تیرهم دراین صورت فلکی است و 8 درجه با ماه جدایی زاویه ای دارد(پایین و سمت چپ ماه) قرار دارد. در شامگاه پنج شنبه 30 آذر کمان ابروی ذیحجه پایین و سمت چپ سیاره ناهید خواهد بود.  ناهید در این هنگام 6/1 واحد نجومی با زمین فاصله دارد و با قدر  روشنایی 8/3-  به عنوان ملکه آسمان شامگاهی خودنمایی می کند .

* سیارات در آذرماه

سیاره تیر در روز شنبه 4 آذر به حداکثر کشیدگی ( از خورشید ) می رسدو این جدایی 20 درجه خواهد بود.بعداز این روز به مرور غزال تیز پای منظومه خورشیدی رفته رفته به خورشید نزدیک و نزدیکتر می شود .تیر هنگام حداکثر کشیدگی در صورت میزان قرار داشته و فرصتی برای یافتن این سیاره با قدر 4/0 – دارید.این سیاره را هر چند با چشم غیر مسلح نیز می توانید ببینید اما از درون تلسکوپ به شکل ماه در وضعیت تربیع دیده می شود. سیاره بهرام با رنگ سرخ پایین تر از تیر قرار داردو برای دیدن آن به یک دوچشمی نیاز دارید چرا که در روشنایی افق صبحگاه قرار دارد.