دانشمندان نمى دانند که این سیاهچاله ها چگونه شکل مى گیرند ولى شکل گیرى آنها احتمالاً مستلزم فروریزى مقادیرى عظیم از گازهاى اولیه است.

دکتر «جین اسوانک» دانشمند پروژه کاوشگر رزى از مرکز پرواز فضایى ناسا مى گوید: «طى دهه گذشته ماهواره هاى متعددى شواهدى در مورد یک نوع جدید سیاهچاله به دست آوردند که اندازه آنها بین صد تا ده هزار جرم خورشیدى است. بحث هایى در مورد جرم و چگونگى شکل گیرى این سیاهچاله ها وجود داشت. کاوشگر رزى بینش اساسى و نوینى در این مورد فراهم آورده است.»
این سیاهچاله هاى مشکوک که جرمى متوسط دارند سرچشمه هاى درخشانى از پرتو ایکس هستند و به همین دلیل به آنها «اجرام پرتو ایکس فرادرخشان» مى گویند. در واقع اکثر برآوردهاى جرم این سیاهچاله ها فقط بر این محاسبه استوار است که براى ایجاد یک نور با یک شدت خاص چه مقدار نیروى گرانشى لازم است.
دانشمندان با استفاده از فیزیک نیوتنى مى توانند جرم یک جرم را با در دست داشتن دوره مدارى و سرعت اجرام کوچک ترى که به دور آن مى چرخند محاسبه کنند.
«سایمت» یکى دیگر از دانشمندان این گروه مى گوید: «ما هر ۶۲ روز یک کاهش و افزایش را در نور پرتو ایکس مشاهده کردیم که احتمالاً به خاطر مدار ستاره همراه سیاهچاله است. به دلیل اینکه ستاره در ناحیه اى پوشیده از غبار قرار دارد تعیین سرعت آن سخت خواهد بود. غبارآلود بودن این ناحیه رصد ستاره و محاسبه سرعت آن توسط تلسکوپ هاى فروسرخ و اپتیکى را دشوار مى کند. اما فعلاً دوره مدارى آن به آشکار شدن بعضى موارد کمک مى کند.»
این سیاهچاله مشکوک و جرم متوسط که
M82 X-1 نامیده مى شود یک «جرم پرتو ایکس فرا درخشان» است که در یک خوشه ستاره اى قرار دارد. این خوشه شامل حدود یک میلیون ستاره است که در ناحیه اى به گستردگى ۱۰۰ سال نورى تجمع کرده اند. یک فرضیه پیشرو عنوان مى کند که چندین رمبش ستاره اى طى یک دوره کوتاه در یک ناحیه پرستاره باعث ایجاد یک ستاره غول آساى کم عمر مى شود که بعد از فروریختن به یک سیاهچاله با جرم هزار خورشید تبدیل مى شود. چگالى موجود در خوشه نزدیکM82 X-1 براى ایجاد چنین سیاهچاله اى کافى است. هیچ ستاره مجاور معمولى نمى تواند سوخت کافى براى نور درخشان M82 X-1 فراهم کند. اما دوره مدارى ۶۲روزه بیانگر آن است که ستاره مجاور مى باید چگالى بسیار پائینى داشته باشد. این موضوع تایید کننده سناریویى است که یک ستاره بسیار غول آسا و متورم در حال از دست دادن جرم خود به میزانى است که براى سوخت دهى به M82 X-1 کافى است.
«کارت» اضافه مى کند: «با کشف دوره مدارى، ما اکنون تصویر بدون تناقضى از کل سیر تکاملى سیاهچاله جرم متوسط و ستاره همراه آن را در اختیار داریم. این سیاهچاله در یک خوشه بزرگ ستاره اى شکل گرفت و سپس یک ستاره همراه را به دام انداخت. ستاره همراه تکامل یافته و به غول تبدیل شد. ما اکنون این سیاهچاله را به عنوان منبع فوق العاده درخشانى از پرتو ایکس مشاهده مى کنیم زیرا ستاره همراه منبسط شد و اکنون سیاهچاله را تغذیه مى کند.»
universetoday.com,Jan.2006
منبع : وبسایت روزنامه‌ی شرق